10 MADDEDE GRAFİK TASARIM SANATININ ve GRAFİK TASARIMCININ TANIMI
1)- Bir hizmeti veya bir düşünceyi yaymak, benimsetmek veya bir ürünü tanıtmak ya da sattırmak için kullanılacak tüm sabit veya hareketli görsel kompozisyonların hazırlandığı,
2)- Kompozisyonda; metin, yazı (tipografi), resim, desen, çizgi ve fotoğraf düzenlemelerin yapılıp renklerinin ayarlandığı,
3)- Çalışmanın baskı (CMYK) veya görüntü (RGB) olarak, ya da çeşitli basım, çoğaltım, sunum ve iletişim tekniklerine uygun hale getirildiği,
4)- İletişim meslek alanı ile güzel sanatlar meslek alanı arasında çok özel bir yere ve konuma sahip olan ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eseri Kanununda Güzel Sanat olarak değerlendirilen;
5)- Güzel sanatların temel kurallarının, tasarım-iletişim teknolojileri prensipleriyle birleştirildiği,
6)- Mesajın kestirme ve sembolik anlatımlarla etkili ve akılda kalıcı tarzda veya iz bırakıcı şekilde görsel anlatım biçimine dönüştürüldüğü;
7)- Daha çok reklam, tanıtım, basım-yayın ve iletişim sektörünün içindeki mecra ve medyalarda faaliyet gösteren,
8)- Dünyada; Trade Art (Ticari Sanat) olarak da ifade edilen ve gelişmiş toplumlarda sanayi, endüstri, ticaret, turizm, eğitim, sağlık ve kültür gibi hemen hemen her sektör tarafından ihtiyaç duyulan,
9)- Sinema, çizgi film, karikatür, resim, fotoğraf ve hüsn-ü hat (güzel yazı-Calligraphy) sanatlarıyla bazen iç içe bazen yan yana olup; temelini kültür, bilim ve sanatın evrensel kurallarından alan sanata “Grafik Tasarım” sanatı…
10)- Bu tasarım sanatının teorik ve pratik eğitimini alıp meslek olarak yapan kişilere Almanca “Grafiker”, İngilizce “Graphic Designer”, Türkçe “Grafik Tasarımcı” denir. Almancadaki halinin daha kısa olması ve eskiden dilimize aynen yerleşmiş olması nedeniyle Türkçede grafiker olarak da sıkça kullanılır. Grafikerler; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eseri Kanununa göre ESER ürettikleri için Kültür Bakanlığınca TELİF HAKKI SAHİBİ MÜELLİF olarak değerlendirilip, sadece telif hakkı kazançları Vergi Kanununun 18. maddesi gereğince vergi indiriminden yararlanabilmekte ve vergiden muaf tutulabilmektedir.
İLAVE AÇIKLAMA;
Grafiker kelimesinin Türkçede kullanılmasının istismar edilmesi neticesi oluşmuş olan; Tasarım bilmeyene “grafiker”, tasarım bilene “tasarımcı grafiker” denir, ifadesindeki uydurma tanımın bilimsel değeri yoktur.
Asıl olan tasarım’dır, sanatın adı Grafik Tasarım’dır. Grafik ve Tasarım olarak iki ayrı kelimeden oluşmuş fakat ayrılmaz bir bütünlüğe sahip birleşik bir kelimedir, Kelimelerden birini yani Tasarım kısmını yok saymak “mesleğin tanımı üzerinde tahrifat yapmak” ve kamuoyunu yanıltmak, toplum üzerinde telafisi mümkün olmayan zararlar yaratmak kabahatini oluşturur.
Ayrıca tasarım bilmeyene grafiker denmesi bilim, sanat ve meslek kurallarına aykırıdır. Yukarıdaki 10 maddeyi inkar ve red anlamını taşır, meslek kuralı ihlalidir ve suç kabul edilmelidir.
Mesleğin tanımı üzerinde tahrifat yapan, mesleğin kurallarını red ve inkar eden kişiler o mesleğin icaplarına uymuyor demektir. Bu kişilerin ya o mesleği yapmaya hakları, yetkileri, yeterlilikleri veya donanımları yoktur, ya da kendilerine göre kural koydukları meslek başka bir meslektir, o mesleğe de grafikerlik veya grafik tasarımcılık denilmez.
O mesleğin adı ya grafik operatörlüğü veya bilgisayar operatörlüğü ya da yardımcı grafikerlik veya uygulamacı grafikerlik olmalıdır.
(10 MADDEDE GRAFİKER TANIMI; devletin resmi makamlarına sunulmak ve devletin kabul etmesi amacıyla Faruk Çağla tarafından 2007 yılında yazılmıştır. 2014 yılına kadar bazı ilavelerle son şeklini almıştır. Yazarın izni olmadan üzerinde değişiklik yapılamaz. Başkasının imzasıyla yayınlanamaz. Yetkili makamlar tarafından kabul edildiği takdirde kamunun ve tüm grafikerlerin anonim malı sayılır.)
Faruk CAĞLA
Uzman Grafiker
İst. Adliyesi, Grafik Tasarım ve Reklam Bilirkişisi
TGDD Yön. Kur. Bşk.
—————-
Ayrıca bu tanım, internette onlarca web sitesinde benimsenip kullanılmıştır. Bakınız;
http://www.digitalreklam.com/grafik-tasarim-makaleleri/31040-10-maddede-grafik-tasarim.html
http://www.facebook.com/topic.php?uid=129818752791&topic=10210
http://www.grafikerler.net/grafik-tasarim-nedir-t11926p2.html
http://www.farukcagla.com/makaleler/10-maddede-grafik.html
http://www.grafiktasarimkursu.org/page/2
Görülüyor ki, yapmış olduğumuz grafik tasarım ve tasarımcı tanımımız bu güne kadar yapılmış en kapsamlı ve bilimsel tanım olmakla beraber devlete, bakanlığa ve YÖK’e teklif edilecek durumdadır.
Bu tanımın arkasında bir eğitim kurumunun ciddiyetle durması gerekmektedir.
